Alo, Galaksi Taksi!

Uğur VARDAN, Radikal, 19.08.2005

Douglas Adams ın ünlü bilimkurgu klasiği Otostopçunun Galaksi Rehberi nin aynı adlı sinema uyarlaması, Monty Python mizahından tatlar taşıyan bir uzay komedisi.
Rehberi uzaylı olanın...

Hayatta en önemli şey nedir? türü sorulara ne tür cevaplar verirsiniz bilemem ama zamanlama nın, en takısı almasa da önemi malum. Tıpkı sağdan ya da soldan yapılan bir ortaya müthiş bir taymingle (zamanlamayla tabii ki) yükselen ve kafayı vuran herhangi bir santrforun başarısı gibi... 20 yıllık bir uğraşın ardından sinemada da kendisini hatırlatmayı bir borç bilen Otostopçunun Galaksi Rehberi nin (The Hitchhiker s Guide to the Galaxy) en temel meselesi zamanlama sı. Douglas Adams bir dâhi, süper bir yaratıcı, müthiş bir fütürist ve son derece zeki bir kalem olabilir (ki öyle de). Ne var ki yapıtı gölgesini beyazperdeye düşürdüğünde Biz, bu ve benzerlerinden fazlaca gördük hissini örtbas edemiyor; ya da faturayı yönetmene, yapımcıya, senariste çıkaralım: 20 yıllık bir sabrın sonu bu olmamalıydı.

Uzaya duble yol
Öykü sıradan bir dünyalının, Arthur Dent in sıradan başlayan ama sonradan berbatlaşan bir gününde başlıyor. İlk adımda evinin önüne dayanmış olan buldozerleri görüyor; ardından en yakın arkadaşının aslında bir uzaylı olduğunu anlıyor ve evet felaketler bitmiyor; uzayda açılacak bir otoyolun güzergahında yer aldığı, dolayısıyla bir engel teşkil ettiği için dünyanın en kısa zamanda yok edileceğini öğreniyor. Peki bu gibi bir durumdan paçayı nasıl sıyırırsınız? Don t panic (Panik yok) türü bir serinkanlılık sizi kurtarabilir mi? Yanınızda bu işleri bilen deneyimli bir uzaylı olursa tabii ki.

Nitekim Arthur, yakın arkadaşı Ford Prefect in çektiği bir otostop sonucu bilinmeyene doğru yola çıkıyor. Ya sonrası? Sonrasında aslında bilinmeyen in çok da bilinenler olduğunu anlıyor. Adam Galaksinin Başkanı , ama yaptığı, Arthur un ilgi duyduğu kıza asılmaktan başka bir şey değil. Böyle bir şeyi yaşamak için uzaya mı çıkılır? Ya da Vogonları ele alalım; herhangi bir kamu düzeni içinde bürokrasinin ağır çarkları nasıl çalışırsa, uzayın hukukunda da işler aynı ritimle ilerliyor. Belgeler ve imzalar, dünyadaki hantallığının uzantısı olarak bir kez daha Arthur un karşısına çıkıyor.

Adams projenin içindeydi
Önce radyo piyesi olarak huzurlara gelen, ardından önce kitap sayfalarına, daha sonra da TV dizilerine sıçrayan Douglas Adams ın yapıtı sinema uyarlaması olarak karşımıza dikilirken yönetmen koltuğuna Garth Jennings oturmuş. Film, İngiliz müzik endüstrisi içinde birçok başarılı video klibe imza atan Jennings adına ilk uzun metrajlı çalışma olurken, senaryoyu da Tavuklar Firarda adlı başarılı animasyondan hatırladığımız Karey Kirkpatrick kaleme almış. Eserin gerçek sahibi Douglas Adams da projenin içindeymiş ama Mayıs 2001 de, bir kalp krizi sonucu 49 yaşında hayata veda etmesi, her şeyden öte filmi görmesine engel oldu.

Önümüze konulan yapıta gelince; oyunculuklarda bir problem yok. BBC dizisi The Office le ismini duyuran Martin Freeman ı, sıradan ve müşkülpesent Arthur Dent te karşımıza getiren film, hip hopçu Mos Def e de uzaylı arkadaş Ford Prefect rolünü biçmiş. Filmin asıl kızı Trillian da Zooey Deschanel, bence son derece silik bir performans sergiliyor. Filme damgayı kuşkusuz Galaksinin Başkanı Zaphod Beeblebrox rolündeki Sam Rockwell vuruyor. Ne var ki yukarıda bahsettiğim mesele de, özellikle Beeblerox karakterinde ortaya çıkıyor, Rockwell in canlandırdığı tipleme bize Austin Powers ı fazlasıyla hatırlatıyor. Keza ara rollerde huzurumuza gelen John Malkovich ve Bill Nighy (eski rocker artık bir gezegen tasarımcısı), hoş bir seda kabilinden görünüp kayboluyorlar. Ünlü İngiliz oyuncu Alan Rickman da Robot Marvin de filme sesiyle eşlik ediyor.

Alo galaksi taksi
Ve daireyi kapatalım, en başa, zamanlama konusuna dönerek. Filmin yapımcılarından Jonathan Glickman, dağıtılan basın bülteninin bir yerinde şu cümleleri kuruyor: \"Bizler Douglas Adams ı modern bilimkurgu komedisini icat etmiş bir yazar olarak tanıyoruz. Ghostbusters ve Men In Black ten önce Otostopçu nun... vardı. 80 li ve 90 lı yıllarda çekilen bu tür filmlere bakarsanız, Adams tan esinlendiklerini görürsünüz.\"

Glickman haklı, haklı da filmi işte bu noktada kaybediyor. Ne yazık ki Otostopçunun Galaksi Rehberi , bahsettiği filmler kadar ne iz bırakabiliyor, ne de seyir zevki vaat ediyor. Her ne kadar yaratıcı ekip özel efektlerden mümkün olduğunca uzak durmayı seçmişse de film, Monty Python tadı taşıyan, özel efektlerle bezeli sıradan bir uzay komedisinin ötesine gidemiyor.